Bolehkah PM sementara gembar-gemburkan bajet tak dilulus?

October 21, 2022 · Isu semasa

Dengan Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob dan menteri-menterinya menjaga operasi harian kerajaan buat sementara waktu sehingga Malaysia mendapat kerajaan baharu selepas Pilihan Raya Umum Ke-15 (PRU-15), bolehkah mereka mengumumkan habuan kepada pengundi dan menonjolkan Bajet 2023 yang belum diluluskan dalam peranan mereka sebagai kerajaan sementara?

Adakah Perdana Menteri (PM) sementara dan menteri sementaranya menghadapi risiko melanggar mana-mana undang-undang pilihan raya, jika mereka menonjolkan fakta Bajet 2023, atau membuat pengumuman sebelum hari pengundian pada 19 November?

Atau adakah ia hanya melanggar konvensyen, atau cara biasa dilakukan oleh kerajaan sementara?

Ini adalah pendapat peguam Perlembagaan yang memperkatakan hal itu menurut laporan Malay Mail.

PM sementara tidak boleh membuat komitmen terhadap dasar atau bajet

Peguam Perlembagaan Datuk Gurdial Singh Nijar menegaskan bahawa bajet untuk kerajaan perlu diluluskan oleh Parlimen, dan cadangan Bajet 2023 yang dibentangkan di Dewan Rakyat pada 7 Oktober tidak diluluskan.

“Dengan tegas, tiada lagi bajet yang wujud. Pihak yang menang perlu membentangkan belanjawan baharu, dan itu akan melalui proses perbahasan dan kelulusan. Jadi adalah salah jika PM mendakwa bajet akan dilaksanakan.

“Seorang PM sementara tidak boleh membuat sebarang dasar tegas dan komitmen lain,” katanya.

Gurdial memberi jawapannya selepas ditunjukkan laporan berita di mana Ismail Sabri pada 17 Oktober berkata bahawa dana tersedia untuk Bajet 2023 yang hanya menunggu untuk diluluskan, dengan yang terakhir juga dilaporkan berkata pada 16 Oktober di majlis UMNO Bera: “Jika anda mahu bajet dilaksanakan, undi kami (BN) dan kemudian (bajet) boleh dibentangkan semula dan diluluskan.”

Gurdial juga berkata komitmen seperti itu tidak boleh dibuat oleh mereka yang memegang jawatan sementara, kerana ia masih belum diketahui bagaimana rupa kerajaan baharu.

“Kita tidak tahu sifat dan konfigurasi kerajaan baharu. Oleh itu, adalah tidak bermakna untuk membuat komitmen yang kukuh terhadap dasar, dan lain-lain. Begitu juga dengan komitmen untuk membentangkan bajet yang sama,” katanya.

“Dia tidak berada dalam kedudukan untuk membuat komitmen yang kukuh. Ia hanyalah kenyataan aspirasi, dan ikrar, tidak lebih dan tidak kurang. Ia adalah perisytiharan politik yang tidak mempunyai kesan yang mengikat dan harus diperlakukan seperti itu,” katanya ketika merujuk kepada kenyataan Ismail Sabri.

Gurdial bersetuju bahawa Malaysia memerlukan undang-undang untuk kerajaan sementara sambil berkata: “Ya, ada keperluan untuk mempunyai undang-undang bagi menetapkan garis sempadan apa yang boleh dilakukan oleh kerajaan sementara.”

Tiada jaminan Bajet 2023 yang sama selepas PRU-15

Pengerusi Bersama Jawatankuasa Undang-undang Perlembagaan Majlis Peguam, Andrew Khoo, menyerlahkan perbezaan antara dasar kerajaan sebenar dan janji pilihan raya.

Mengulas kenyataan Ismail Sabri berhubung Bajet 2023 yang belum diluluskan, Khoo berkata: “Bajet itu, memandangkan ia tidak pernah dibahaskan dan diluluskan di Parlimen, adalah gimik kempen pilihan raya. Tiada jaminan bahawa Bajet yang sama akan diperkenalkan semula sebaik sahaja Parlimen baharu bersidang selepas PRU. Kita tidak pasti Ismail Sabri akan menjadi PM dalam kerajaan akan datang.”

Seperti kenyataan sama dibuat Menteri Kesihatan sementara Khairy Jamaluddin pada 11 Oktober bahawa Bajet 2023 yang dibentangkan awal bulan ini menampilkan perbelanjaan kerajaan yang telah diperuntukkan, Khoo berkata:

“Sumber mungkin telah dikenal pasti tetapi untuk mengatakan bahawa ia telah diperuntukkan tidaklah tepat, kecuali menteri itu mengakui bahawa kerajaan sudah biasa dengan amalan memperuntukkan sumber walaupun sebelum bajet diluluskan.

“Ianya sudah tentu boleh disediakan, tetapi ia tidak boleh dilaksanakan sehingga bajet diluluskan dan menjadi undang-undang, dan tahun kewangan baharu telah bermula. Memandangkan Parlimen telah dibubarkan, semuanya ditangguhkan,” tambahnya.

“Dalam tempoh sementara, kerajaan sementara tidak sepatutnya bercakap mengenai cadangan belanjawannya,” katanya.

Khoo menegaskan bahawa kerajaan sementara tidak seharusnya bercakap tentang “cadangan dasar” kerana ia akan “melanggar neutraliti dan kesaksamaan”.

Menurutnya Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) sebelum ini berpandangan bahawa kesalahan pilihan raya hanya boleh berlaku dalam tempoh kempen pilihan raya.

“Jadi mereka tidak meneliti janji pilihan raya yang dilafazkan sebelum bermulanya tempoh berkempen. Ini mungkin tidak betul,” katanya.

“Dalam apa jua keadaan, membuat janji pembiayaan sebelum bermulanya kempen pilihan raya akan menjadi pelanggaran konvensyen berkaitan kerajaan sementara. Malangnya, tiada penalti untuk itu, kecuali di tangan pengundi sendiri,” katanya lagi.

Khoo percaya Malaysia memerlukan undang-undang untuk kerajaan sementara, dengan berkata: “Terutama kerana penalti hanya boleh dikenakan melalui undang-undang yang diluluskan oleh Parlimen.”

“Adalah penting supaya tidak ada penyelewengan atau penyalahgunaan kedudukan penyandang dalam tempoh antara pembubaran Parlimen dan persidangan Parlimen baharu. Sekurang-kurangnya, kita memerlukan protokol yang telah digubal secara saksama dan disebarkan secara terbuka,” katanya.

Apa itu kerajaan sementara?

Peguam hak asasi manusia dan Perlembagaan Nizam Bashir berkata Perlembagaan Persekutuan tidak mengandungi frasa “kerajaan sementara”, menjelaskan bahawa ia hanyalah konvensyen Parlimen atau Perlembagaan. Atau dalam erti kata lain, “peraturan amalan Perlembagaan” yang secara amnya dianggap tidak mengikat di sisi undang-undang tetapi mengikat dalam operasi.

Beliau berkata negara-negara yang mempunyai sistem pemerintahan Westminster seperti Malaysia, cenderung kepada model “zombie” untuk kerajaan sementara, iaitu “berbaring di atas roda yang tidak mampu untuk mengambil atau membuat sebarang keputusan besar/persoalan ‘berat’ dari segi politik”.

Tetapi beliau berkata had sebenar kerajaan sementara diputuskan berdasarkan kes demi kes, di mana keputusan besar boleh dibuat dalam situasi mendesak.

“Ini boleh dilihat sebagai contoh daripada kerajaan sementara pimpinan Tun Dr Mahathir Mohamad ketika itu mengumumkan pakej rangsangan kewangan RM20 bilion pada Februari 2020 untuk memulihkan keadaan negara ketika ia berada di peringkat awal wabak Covid-19,” katanya.

Tetapi tanpa keadaan mendesak yang akan mewajarkan PM sementara terus membuat pengumuman tentang habuan atau peruntukan atau projek selepas Parlimen dibubarkan, Nizam berkata ini mungkin bertentangan dengan prinsip kerajaan sementara.

Ditanya apa yang akan berlaku jika kerajaan sementara melanggar konvensyen sementara, Nizam berkata ia boleh mengakibatkan kesan politik seperti kritikan berat atau kadang-kadang kehilangan rasa hormat atau sokongan popular.

Sambil menyatakan bahawa fleksibiliti mungkin tidak semestinya bermasalah kerana ia boleh memberi ruang kepada kerajaan sementara untuk membuat panggilan penghakiman berdasarkan situasi itu, Nizam berkata beberapa prinsip masih boleh dirumuskan, memetik United Kingdom dan New Zealand sebagai contoh.

Menyedari bahawa Manual Kabinet UK 2011 tidak mempunyai istilah “kerajaan sementara”, beliau merujuk kepada bahagian “Sekatan ke atas aktiviti kerajaan”, termasuk Perenggan 2.27 di mana kerajaan tersebut dijangka memastikan bahawa “perniagaan penting” diteruskan, sambil mematuhi budi bicara dalam memulakan sebarang tindakan jangka panjang baharu sejurus sebelum pilihan raya.

Beliau juga merujuk kepada manual Kabinet 2017 New Zealand yang secara khusus menyebut “Prinsip konvensyen sementara”, terutamanya Perenggan 6.25 dan 6.29 yang turut menetapkan perkara yang perlu dilakukan oleh kerajaan sementara.

“Kita tidak perlu mencipta semula roda,” kata Nizam ketika ditanya sama ada Malaysia memerlukan set undang-undang berdedikasinya sendiri, sambil menunjukkan bahawa SPR pada September 2012 mengumumkan ia mempunyai draf tatakelakuan untuk kerajaan sementara berdasarkan kajian mengenai negara Komanwel yang lain.

“Mungkin kita boleh mulakan dengan hanya melihat apa yang kita ada, berbanding mencadangkan yang baharu untuk digubal,” katanya.

Nizam berkata tempoh kerajaan sementara berlangsung dari apabila Parlimen dibubarkan sehingga pentadbiran baharu dilantik selepas PRU, atau sejak kerajaan jelas hilang keyakinan ahli Parlimen sehingga pentadbiran baharu dilantik.

Khoo berkata tempoh kerajaan sementara akan tamat hanya selepas kerajaan baharu mengangkat sumpah selepas PRU, tetapi menyatakan bahawa terdapat segelintir pihak yang berpendapat bahawa tempoh itu akan berakhir apabila Parlimen mula bersidang sebagai “sehingga Ahli Parlimen mengangkat sumpah di hadapan Parlimen mereka belum lagi ahli Parlimen.”

“Jadi undang-undang yang mentakrifkan dengan jelas tempoh penjaga sementara,” katanya.

Mengenai perkara yang boleh dilakukan oleh kerajaan sementara, Khoo berkata: “Pemahaman umum dan konvensional ialah kerajaan sementara seharusnya hanya meneruskan pentadbiran kerajaan biasa, dan tidak boleh mengubah sedia ada atau membuat dasar baharu, mengumumkan cadangan perbelanjaan baharu, atau melaksanakan inisiatif baharu.

“Mereka harus mengekalkan status quo dan menyerahkan tampuk pemerintahan kepada kerajaan baharu sebaik sahaja ia dibentuk selepas PRU,” tambahnya.

Garis panduan Kanada untuk kelakuan menteri semasa pilihan raya mengatakan kerajaan sementara harus mengehadkan diri mereka kepada tindakan yang “rutin, tidak kontroversi, mendesak dan untuk kepentingan awam, boleh diubah oleh kerajaan baharu tanpa kos atau gangguan yang tidak wajar”. Australia juga mempunyai garis panduan mengenai konvensyen sementara.

Apakah kemungkinan jenayah pilihan raya?

Nizam berkata pelbagai undang-undang di Malaysia boleh dilihat untuk menangani dakwaan “pembelian undi” seperti Kanun Keseksaan, undang-undang pencegahan pengubahan wang haram, dan Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), tetapi berkata undang-undang utama ialah Akta Kesalahan Pilihan Raya (Akta 1954).

“Apa yang diperlukan hanyalah untuk Suruhanjaya Pilihan Raya kita memiliki kesungguhan untuk melaksanakan dan mendakwa mereka yang melanggar Akta 1954,” katanya, sambil menyatakan bahawa undang-undang serupa wujud di Singapura dan Australia.

Nizam mengetengahkan Seksyen 8 akta itu yang meliputi kesalahan “melayani”, yang menurutnya telah digubal secara meluas dan menjadikannya satu kesalahan untuk “secara langsung atau tidak langsung memberikan ‘peruntukan’ kepada mana-mana orang untuk tujuan mempengaruhi undi seseorang secara rasuah”.

Seksyen 8 juga merangkumi pemberian makanan, minuman secara rasuah “sebelum, semasa atau selepas pilihan raya”.

Beliau juga mengetengahkan Seksyen 10, yang menganggap seseorang itu bersalah kerana rasuah “jika dia menjanjikan wang, pekerjaan, hadiah, pinjaman dan lain-lain (a) untuk mendapatkan pemilihan mana-mana orang; atau (b) undi mana-mana pemilih atau pengundi pada mana-mana pilihan raya”.

“Oleh itu, adakah membuat pengumuman tentang habuan, peruntukan atau berjanji untuk menghapus kira hutang sama ada sebelum, semasa atau selepas pilihan raya akan melanggar Seksyen 8 dan/atau Seksyen 10 Akta? Pada fikiran saya, nampaknya begitu,” katanya.

Tetapi beliau juga menyatakan bahawa dalam kes mahkamah di India (S Subramaniam Balaji lwn Kerajaan Tamil Nadu) di mana aduan adalah bahawa janji-janji habuan adalah jenayah, Mahkamah Agung India telah memutuskan bahawa habuan dalam manifesto pilihan raya tidak merupakan amalan rasuah.

Nizam berkata bagaimanapun penghakiman Mahkamah Agung India mungkin disebabkan oleh undang-undang khusus dalam kes itu.

“Saya fikir mana-mana orang yang berfikiran adil akan mendapati ia tidak menyenangkan, jika tidak benar-benar tercela, bahawa hadiah percuma atau barangan boleh digunakan secara sah untuk pembelian undi.”

Ogos lalu, Mahkamah Agung India dilaporkan berkata ia akan menyemak semula penghakimannya pada 2013 dalam kes itu, yang melibatkan janji sebelum pilihan raya untuk mengedarkan televisyen kepada isi rumah miskin dan persoalan sama ada ini adalah amalan rasuah dan rasuah.

“Mengenai sama ada Bajet 2023 yang tidak diluluskan boleh digunakan sebagai manifesto pilihan raya, pada fikiran saya, selagi perkara itu tidak bercanggah dengan Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954, parti-parti bebas untuk mengemukakan apa yang mereka percaya memberi manfaat kepada orang ramai yang mengundi. ,” kata Nizam.

“Saya fikir mana-mana orang yang berfikiran adil akan mendapati ia tidak dipersetujui, bahawa hadiah percuma atau barangan boleh digunakan secara sah untuk membeli undi.”

Ogos lalu, Mahkamah Agung India dilaporkan berkata ia akan menyemak semula penghakimannya pada 2013 dalam kes itu, yang melibatkan janji sebelum pilihan raya untuk mengedarkan televisyen kepada isi rumah miskin dan persoalan sama ada ini adalah amalan rasuah dan rasuah.

“Mengenai sama ada Bajet 2023 yang tidak diluluskan boleh digunakan sebagai manifesto pilihan raya, pada fikiran saya, selagi perkara itu tidak bercanggah dengan Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954, parti bebas untuk mengemukakan apa yang mereka percaya memberi manfaat kepada orang ramai yang mengundi,” kata Nizam.

Malaysia Memilih
Semak keputusan PRU15
Berita berkaitan
Main naratif judi, Anwar dan Zahid berharap dapat tipu rakyat lagi?
59 minit lalu· Politik
Tuduh terima dana judi, PAS bidas Anwar berhenti tabur fitnah seperti UMNO
7 jam lalu· Politik
Media Indonesia perlekeh ‘reformasi’ dicanang Anwar selepas lantik kluster mahkamah
11 jam lalu· Politik
Dulu kritik PM jadi Menteri Kewangan, sekarang Rafizi kata boleh pula
20 jam lalu· Politik
Popular
Anak dan menantu dilantik dalam syarikat senarai awam selepas Zahid jadi TPM
December 5, 2022
Perbicaraan 1MDB Najib berakhir awal hari ini, peguam bela sakit lagi
December 5, 2022
Masalah pengangkutan awam tiada kesudahan
June 27, 2022
Isu LGBT dalam kalangan agamawan rosakkan imej Islam
September 25, 2022
Lagi Isu semasa terkini
1,576 kes baharu, tiga kematian
29 minit lalu · Isu semasa
Anak dan menantu dilantik dalam syarikat senarai awam selepas Zahid jadi TPM
11 jam lalu · Isu semasa
Perbicaraan 1MDB Najib berakhir awal hari ini, peguam bela sakit lagi
16 jam lalu · Isu semasa
1,502 kes baharu, tiga kematian
December 5, 2022 · Isu semasa
Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman: Usah biar hakim ‘melutut’ kepada peguam
December 4, 2022 · Isu semasa
Video / Foto
[VIDEO] PDRM perlu adil, segera siasat PH sentuh Islam
3 jam lalu
[VIDEO] Ucapan Muhyiddin di ceramah Grand Finale PRK Padang Serai
5 jam lalu

Agenda Daily

Berita tepat dan menyeluruh.

Umum

Tentang kami

Hubungi kami

Penafian

Sosial media

Facebook

Twitter

Youtube

Instagram

TikTok